Planken aan elkaar lijmen en kier

[hans81]

Hoi allemaal,

ik ben bezig om planken voor een oude inbouwkast te maken. Ik gebruik hier Amerikaans eiken voor, en het worden naar verwachting 18 tot 20 mm dikke planken (dikte hangt van mijn vaardigheden van vlak schaven af...). De uiteindelijke maat moet 35x110 cm worden. De planken bestaan uit 3 planken van zo'n 12x110 cm die aan elkaar gelijmd worden.

Nu ging dat goed met de eerste 2 samengestelde planken, maar bij de 3e plank zag ik toen ik het geheel tegen het licht hield een klein kiertje over een lengte van zo'n 14 cm bij 1 (van de 2) lijmnaden. Ik gebruik pvac lijm, dus niet vullende lijm, en ik gebruik handgereedschappen (een reischaaf van 80 cm lengte) om de kopse kanten vlak te maken. Na vlakken met de reischaaf controleer ik met een winkelhaak of de kopse kant haaks is en met lange stalen liniaal of hij recht is over de lengte. Daarna klem ik alles vast met lijmklemmen na de pvac lijm te hebben aangebracht.

Nu vraag ik mij het volgende af: zouden jullie deze onvolkomenheid acceptabel vinden, dus niets meer aan doen, of zouden jullie de fout herstellen? Ik zou zelf denken, dat de sterkte nog voldoende zal zijn voor het doel: er komen boeken en elpees op te staan, en zelf schat ik in, dat het niet zal scheuren, omdat ruim 85% van de lengte van de verbinding wel verlijmd is van deze twee planken. Op het oog zie je de kier niet, je moet het geheel tegen het licht houden en onder de juiste hoek kijken, anders zie je er geen licht door schijnen. Esthetisch is het dus zondermeer geen probleem.

Het is geen hele grote moeite de desbetreffende planken opnieuw doormidden te zagen op de desbetreffende lijmnaad opnieuw te schaven en verlijmen. Wat denken jullie? En voor een volgende keer zal ik nog beter controleren alvorens te verlijmen... (ik deed al wel een visuele controle, maar dit was vrij subtiel)

Hierbij een foto van de plank tijdens het klemmen / drogen:

 

[ZotVanHout]

van schaven heb ik geen kaas gegeten
maar ik bewonder collega's die hout op die manier vlakken en rechten

kan het zijn dat de lijmklemmen allemaal langs dezelfde kant liggen ?
het staat me voor dat velen die om en om leggen
(zelf gebruik ik een lijmpers/-raam, dus deze techniek pas ik niet toe)

zou je kieren die door de dikte van het hout lopen, met een lamp er onder kunnen opsporen ?

 

[MarcelvdW]

Ik zou het lekker zo laten.
Zeker met dat je aangeeft dat zo'n 85 % van de naad wel verlijmd is,
dat zit wel goed

Mocht je nog meer planken willen samenstellen:
dan met mes en groef, of tweezijdig een groef en met een losse veer.

 

[gpf]

Het is sterk genoeg, of je ermee wil leven is aan jou. 3 planken kan je beter in twee keer lijmen. Een rei gebruiken is nuttig, planken na schaven op zijn kant zetten op elkaar en met tegenlicht controleren is nog beter. Nog beter is dan droog klemmen in het midden, als je ze niet kunt bewegen aan de uiteinden, zit je goed.

 

[Bert Vanderveen]

Misschien niet genoeg klemmen gebruikt. Een klem geeft druk in de vorm van een driehoek, met de punt waar de klem het hout raakt en de overliggende zijde is dan de lijmnaad. De hoek is twee keer 45 graden, zo ongeveer en de druk wordt wat minder richting de hoeken. Je wilt wat overlap van die hoeken bij de lijmnaad om een beetje gelijkmatige druk te krijgen.
Met dit beeld voor ogen snap je dat met smalle planken meer klemmen nodig zijn, of dat je dan een truuk moet gebruiken door een extra deel niet te verlijmen mee te klemmen.

 

[Wim Kluck]

De scheur scheuren met houtstof en witte houtlijm.

 

[elzenmaa]

Het is geen hele grote moeite de desbetreffende planken opnieuw doormidden te zagen op de desbetreffende lijmnaad opnieuw te schaven en verlijmen.

Heb je een invalzaag met voldoende lange geleiderail; dan kun je op de naad doorzagen en dan direct verlijmen.

 

[michielr]

Ik ben nu ook een set panelen aan het maken en controleer de rechtheid altijd door de twee planken die tegen elkaar gelijmd worden even tegen het licht te houden om de aansluiting te controleren. Komt er licht door heen dan nog even schaven, zo niet dan de volgende naad checken. Blijf je kleine imperfecties houden, dan kun je overwegen om met woodmax lijm te werken. Die heeft een goed vullende werking en kan prima een kier van 1 mm of zelfs meer dicht maken.

 

[Vurenhout]

Afhankelijk van het gebruik zo laten. Nooit bruislijm gebruiken! Beide delen horen heel iets hol geschaafd te worden. Dit zorgt er voor dat de uiteinden strak tegen elkaar blijven zitten bij krimp. Het is de bedoeling dat het zo weinig hol is dat je met klemmen de naad in het midden dicht kunt drukken.

 

[Kor]

...planken voor een oude inbouwkast...

Nieuwe planken in een oude inbouwkast; kleine imperfecties vallen waarschijnlijk weg in het geheel.

Dan rest de vraag of constructief een hechte samenhang nodig is. Als de zijkanten op latten liggen (zoals bij onze oude inbouwkasten het geval is), is het voldoende als de planken bij elkaar blijven wanneer iets in of uit de kast wordt geschoven. Als ze alleen op 4 punten rusten moet het wat degelijker vast zitten om knikken bij zware belasting te voorkomen.

 

[hans81]

Dank voor al jullie reacties en tips! Ik heb besloten het zo te houden en evt. de kier op te vullen, ookal denk ik dat dat niet eens nodig is zo dun is hij, je moet je best doen om het licht erdoor heen te zien.

@Kor De plank komt inderdaad op twee zijlatten te liggen, dus ik denk dat hij voldoende steun krijgt en de belasting hierdoor niet onnidig groot wordt.

@Vurenhout ik ben voor houtbewerking helemaal gestopt met bruislijm; dank voor je tip. Ik gebruik nu nog de laatste restjes pvac lijm, maar ben nu met succes aan het experimenteren met huidenlijm.

@michielr ik zal ze de volgende keer droog klemmen en tegen het licht houden

@Wim Kluck ik denk dat dit ook met huidenlijm en zaagsel moet kunnen, ik ga dat eens uitproberen (ik probeer zo veel mogelijk oude en natuurlijke materialen en technieken uit)

@Bert Vanderveen dank voor de uitleg; ik ga wat extra klemmen aanschaffen, je hebt toch altijd snel te weinig is mijn ervaring

 

[henkverhaar]

Nu vraag ik mij het volgende af: zouden jullie deze onvolkomenheid acceptabel vinden, dus niets meer aan doen, of zouden jullie de fout herstellen?

als ik het zo lees is het zowel struktureel als cosmetisch geen probleem. Het is dus alleen een ego-dingetje ;-) persoonlijk zou ik het gewoon zo laten…

 

[knotwilg]

Schaaf je de planken stuk voor stuk, per zijde? Of per twee, met de zicht zijden tegen elkaar aan. Dat laatste geeft minder kier kansen. Ook z.s.m. na schaven verlijmen.

Dan kun je ook nog een plank, met een sponningje, tegen je rijschaaf aan schroeven zodat je makkelijker haaks kunt schaven.

 

[Schaafnerd]

Zoals hierboven ook al genoemd door @Vurenhout en @knotwilg schaaf ik beide planken in zon situatie tegelijk en iets hol (1 of 2x extra met een korte schaaf over het midden). Door ze tegelijk samen te schaven los je ook direct het probleem op als je niet precies haaks schaaft (wat mij nogal eens overkomt als ik het met de hand schaaf) . sowieso complimenten om het met de hand te doen, daar horen wat mij betreft “ambachtelijke imperfecties” bij .

 

[hans81]

@henkverhaar ik vrees dat je gelijkt hebt... Ik laat het zo!

@knotwilg dank voor je tip, deze werkwijze had ik al geprobeerd maar de reden dat ik er voor deze planken vanaf heb gezien is omdat het i.t.t. de vorige planken (ander project, andere houtsoort, dunner), niet goed ging: deze planken zijn ongeschaafd (ruw) 24 mm dik per stuk, samen maakt dat 48 mm. Mijn beitels zijn tussen de 50 en 55 mm (ongeveer, weet het even niet exact uit mijn hoofd). Ik had de indruk, dat het hierdoor lastiger was om de beitel, die nauwelijks aan weerszijden van het hout oversteekt, 100% over de breedte contact te laten houden, m.a.w., je moet precies parallel aan de lengterichting van het hout blijven en een klein beetje uitschieten opzij zorgt al voor een mogelijke afwijking.

Jouw idee om een plankje te monteren op de zijkant van de schaaf zou dit probleem wel verhelpen bendenk ik mij nu. Maar om deze reden (de moeilijkheid om de schaaf parallel en recht over het hout te laten gaan zonder zijwaardse uitwijkingen) besloot ik de planken stuk voor stuk te doen: afgezien van deze ene kier gaat dat verder goed: ik besteed veel tijd aan het controleren met winkelhaak. Ik zal eens kijken of er een nette oplossing is om een plank met sponning tegen de zijkant van de schaaf te bevestigen, die ook demontabel is.

@Schaafnerd dank voor de tip van het hol schaven; ik ga dat uitproberen! En ja ik vrees dat je gelijk hebt, die ambachtelijke imperfecties loop ik continu tegen aan, zo moet ik ook nog leren goed naar de richting van de draad te kijken tijdens het gladschaven in de laatste stap van het vlakken, dat is ook weer een kunst op zich heb ik gemerkt, want ook hier valt weer veel over te lezen en leren Zo ben ik nu denk ik al zo'n 3 uur opgeteld met 1 plank bezig, (verlijmen, vlakken met voorloper, dan reischaaf, dan de blokschaaf) maar het is een interessant leerproces, en ik zou er lang niet zo veel van leren als ik het met handige snelle machines zou doen. Ik heb goede hoop dat ik in de toekomst door ervaring sneller wordt. (en snelheid is gelukkig, omdat ik er geen geld mee hoef te verdienen, geen overweging). En de fysieke training is mooi meegenomen, ondanks de 12 C temperatuur in mijn werkplaats gaat de jas snel uit.

 

[Wim Kluck]

Kijk hier eens Veritas magnetische geleider voor haaks werk 280 mm - Baptist Snel een geleider voor heel veel modellen schaaf
Ze hebben ook nog een ander model

 

[knotwilg]

Ik zal eens kijken of er een nette oplossing is om een plank met sponning tegen de zijkant van de schaaf te bevestigen, die ook demontabel is.

Als je een lange rijschaaf hebt dan kun je het met twee lijmklemmen doen zodat je er nog steeds mee kunt werken. Als het concept bevalt dan kun je twee rampamoeren in de schaaf plaatsen of twee magneten en twee magneten in de geleider.

Bij de meeste metalen schaven ben je met twee magneten in het geleiderplankje klaar.

Bij mij ECE schaaf gaat het moeizaam omdat die uithollingen over de gehele lengte van de zijkant heeft. Met een Ulmia of een Nooitgedagt gaat het gewoon goed. Wel even de haaksheid van de zijkant tov de zool controleren of beter zool tov geleiderplankje.