Hoe de mooiste bijlen gesmeed worden, Gransfors Bruk

jaap

Moderator
9 mrt 2008
5.838
2.812
Terkaple
www.woodworking.nl
In welke mate kan je hier van smeden spreken? Ik vind dit meer een productieproces waarbij het staal in de vorm van een bijl wordt geperst. De bedoeling van smeden is niet alleen het in vorm brengen van het staal, maar ook de kristalstructuur verfijnen om een zeer fijne, scherpe snede te verkrijgen die lang stand houdt.
Dat is ook gewoon smeden, met een hydraulische of mechanische smeedhamer. Ook Tasai gebruikt er eentje, zoals bijna alle japanse smeden. Dat is zeker niet minder vakmanschap, althans, dat vind ik.


 

mathieu

Oud hout
5 jul 2010
5.048
1.400
Riemst
De vraag die ik mij stel is of het staal genoeg klappen krijgt om een optimale kristalstructuur te krijgen. Of die klappen komen van mankracht of een machine is niet belangrijk. Ik ben er altijd vanuit gegaan dat hoe intenser de bewerking, hoe fijner de kristalstructuur.
Maar, anderzijds, ik heb messen die niet gesmeed zijn (Herder en Victorinox), maar die toch zeer snel erg scherp zijn te krijgen. Het 'smeedproces' om de kristalstructuur kan ook al in de staalfabriek zijn uitgevoerd bij de vervaardiging van staven.
 
  • Leuk
Waarderingen: XL500SZ

Wilco Flier

Post veel
28 apr 2008
2.029
750
Omgeving Kampen
www.wilcoflier.com
De kristalstructuur van staal is temperatuurafhankelijk, niet van het aantal klappen. De warmtebehandeling zal meer zeggen over de kwaliteit dan de bewerking in dit geval.

Misschien bedoel je het verdichten van het ijzer door middel van smeden? Dat was (heel) vroeger relevant, toen het bereiden van staal nog niet heel nauwkeurig was. Dan zaten er vaak nog onregelmatigheden in zoals slak holtes en dergelijke, dat er door heel lang hameren letterlijk uitgeperst werd. Langzamerhand kreeg men dan steeds zuiverder staal. Op YT staan nog wel leuke filmpjes waar ze het maken en platslaan van zo'n "bloemkool" laten zien.

De tegenwoordige staalsoorten zijn af-fabriek zo puur en uniform dat je door teveel en te vaak verhitten eerder kans maakt om het te verslechteren dan verbeteren. En dan na het smeden komt alsnog de warmtebehandeling waar je nog het een en ander kunt corrigeren.
 

XL500SZ

Actieve deelnemer
1 mei 2017
268
92
Groningen
www.kiwood.nl
Als we het dan toch over staal hebben, vind dit filmpje ook wel heel interessant. Gaat over hoe PM staal gemaakt wordt. Wordt ook wat verteld over korrel in staal, en dat je met dit staal niet met hoeft te smeden om korrelverfijning te realiseren.

Heb hier nog wat elmax en vanadis liggen, eigenlijk een keer proberen daar wat leuk gereedschap van te maken.

 
  • Leuk
Waarderingen: jaap

chevy66

Oud hout
19 jul 2013
11.172
4.177
Het walsen in de fabriek heeft het zelfde effect als hameren. Het verkleinen van de kristallen . Bij gegoten vormen wordt er nog steeds gehamerd, omdat daar dat proces nog niet heeft plaats gevonden.
 

XL500SZ

Actieve deelnemer
1 mei 2017
268
92
Groningen
www.kiwood.nl
Bij walsen kan de kwaliteit van het staal beter worden. Maar introduceert ook weer defecten. Bij bijvoorbeeld profielwalsen breng je juist potentieel defecten aan in het staal. Bij staalconstructies in de offshore mag je bijvoorbeeld niet haaks op trek aan een flens belasten omdat er kans is op delaminatie. Ook in plaat staal wordt dit bij voorkeur niet gedaan.
Van wat ik ervan weet was vooral bij staal waarin relatief veel zwavel zit deze kans groter. Bij modern / europees staal / goede kwaliteit staal valt het mee.
Ook zit er interne restspanningen in gewalst staal.
En bij walsen breng je een walsrichting aan, staal zal in verschillende richtingen andere eigenschappen krijgen.

Bij smeden is dit uniformer.
Smeden geeft staal met hogere mechanische eigenschappen dan walsen.

Het leuke van het poedermetallurgisch staal is dat dit allemaal niet meer nodig is, de structuur van het staal is optimaal zonder smeden. Heeft uiteraard ook weer zijn eigen nadelen, zoals bijvoorbeeld de prijs, beperking aan grootte, en de sterkte van gesmede producten kan nog steeds sterker zijn dan van PM staal.
 
  • Leuk
Waarderingen: mathieu
Een par jaren geleden was ik een week lang bij een vergaderingen in Frankrijk van smeden van heel Europa om bijlen te maken, Tere Granås, Martin Claudel, Simon Luquet, Bernard Lucas, Serge Turberg om een par te noemen. Martin heeft ouwe nog niet gebruikt ijzer voor het maken van wagen wielen uit de negentiende eeuwe meegenomen. Allemaal hebben ze opgemerkt hoe mooi die werkt en dat ze het een heel plezier fond om met het mee te smeden. Voor de snij hebben ze een staal met een legering van ±1% koolstof en verder niks geproduceerde in Frankrijk of Engeland Gebruik van gemaakt. De ouwe, puur ijzer beschouwen ze als goud.
 
  • Leuk
Waarderingen: mathieu en jaap

Roel22

Post veel
27 feb 2017
1.649
766
Prov. Groningen
De ouwe, puur ijzer beschouwen ze als goud.
Is het ook. Enkele jaren geleden nam ik een tiental ijzeren platte staven 20x40x8 mee uit een oude boerenschuur in Zweden. Per stuk ongeveer drie meter lang. Ik kon ze gewoon buigen en als een papercilp in de auto mee nemen. Eentje was 20x20, moeiteloos te buigen zo zacht. Waar vind je dit nog?
 
Lancashire ijzer noemen ze dat. Was veel in Zweden geïmporteerde door kleinschalige smeden. Die ouwe bijlen met dit ijzer gemaakt hebben een vetachtig gevoel.IMG_1380.jpeg
Gebruikt ook door smid F. Dahlgren van de Wira Bruk Vlakbij Stockholm.
Het heeft ook een bijzondere uitstraling.
p7061660.jpg

Bij het slijpen voel je ook het verschil tussen het ijzer en staal net bij sommige Japanse beitels.
 

Deze plek is voor toekomstige tekst. Door nu alvast deze kolom te activeren blijft de kolommen structuur ongewijzigd en de lezerservaring hetzelfde als er hier content geplaatst gaat worden.

Hier kan straks ook info geplaatst worden.